Çalışan emeklinin aylığı düşer mi?

0
219

       Ekonomik koşullar, emekçilerin çalışma hayatını sonlandırıp köşelerine çekilmelerine izin vermiyor. Dolayısıyla bir çok kişi emekli olsa bile, iş bulabildiği sürece çalışmaya da devam ediyor. star okuru Nazım Akkaya’da, sosyal güvenlik reformunun yürürlüğe girmesinden sonra emekli olup çalışmaya devam edenlerin aylıklarında düşme olup olmayacağını merak ediyor.

Emeklilerin ‘şehir efsanesi’

Çalışanlar arasında kulaktan kulağa yayılan şehir efsanelerinden birisi de, sosyal güvenlik reformundan sonra çalışan emeklilerin aylıklarının düşeceği şeklinde. Öncelikle, sosyal güvenlik reformunda halen emekli aylığı almaya devam edenlerin maaşlarının düşürülmesinin yer almadığını belirtmeliyim. Yani, emekli olduktan sonra sosyal güvenlik destek primi ödeyerek SSK’lı çalışanların emekli aylığında bir düşme olmayacak. Sosyal güvenlik reformu yürürlüğe girdikten sonra sosyal güvenlik destek primi uygulamasında bazı değişiklikler olacak. Buna göre, halen çalışan emeklilerin işyerlerinde toplam yüzde 30 olarak uygulanan destek primi oranı en düşük yüzde 33.5 olarak değişecek. Ayrıca, yüzde 7.5 olan işçi payı da, yüzde 14’e çıkacak.

Reformda aylık bağlama oranı

Tasarıda en fazla eleştirilen konulardan birisi olan aylık bağlama oranıdır. Ancak, aylık bağlama oranı halen emekli aylığı alanlarla doğrudan ilgili değildir. Buna göre, 5510 Sayılı Kanun’un 23. maddesinde; ‘Aylık bağlama oranı, sigortalının malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tábi geçen toplam prim ödeme gün sayısının her 360 günü için yüzde 2 olarak uygulanır. Bu hesaplamada 360 günden eksik süreler orantılı olarak dikkate alınır. Ancak aylık bağlama oranı yüzde 90’ı geçemez’ denilmektedir. Bu hüküm, SSK ve Bağ-Kur sigortalıları ile ilk defa 5510 Sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği tarihten sonra sigortalı çalışmaya başlayan memurların (4/C sigortalıları) yaşlılık aylığı bağlanmasında kullanılacak.

Yürürlükteki aylık bağlama oranları

SSK mevzuatında: Aylık bağlama oranı, sigortalının toplam prim ödeme gün sayısının ilk 3600 gününün her 360 günü için yüzde 3.5, sonraki 5400 günün her 360 günü için yüzde 2 ve daha sonraki her 360 gün için yüzde 1.5 oranlarının toplamıdır.

Emekli Sandığı mevzuatında: Emekli, adi malullük ve vazife malullüğü aylıkları, (a) fıkrasına göre tespit edilen rakamların her yıl Bütçe Kanununda tespit edilen katsayı ile çarpıhması sonunda bulunacak tutarın fiili ve itibari hizmet toplamı 25 yıl olanlara yüzde 75’i, 25 yıldan az olanlara her tam yıl için yüzde 1 eksiği, fazla olanlara da her tam yıl için yüzde 1 fazlası üzerinden bağlanmaktadır.

Bağ-Kur mevzuatında: Aylık bağlama oranı, sigortalının toplam sigortalılık süresinin ilk on tam yılının her bir yılı için yüzde 3.5, takip eden onbeş tam yılın her bir yılı için yüzde 2 ve yirmibeş yıldan fazla her bir tam yıl için yüzde 1.5 oranlarının toplamıdır. Görüldüğü gibi, emekli olup çalışanlar açısından aylık düşmesi söz konusu değil. Ama, reformdan sonra emekli olmayı düşünenler için aylık bağlama oranları düşecek.

Ne zaman emekli olurum

Okurumuz Nevzat Akman, ‘1962 doğumluyum. 1986 yılında ilk defa sigortalı olarak çalıştım. 1990’da memur olarak işe girdim. 2001 sonuna kadar memur olarak çalıştım. 2002 tekrar sigortalı oldum. Ne zaman emekli olurum’ diye soruyor.

Okurumuzun ilk defa sigortalı olduğu tarih 23.11.1986 tarihinden önce ise, 49 yaşını ve 5300 gün sayısını doldurarak, 24.11.1986 tarihinden sonra ise, 50 yaşını ve 5375 gün sayısını doldurmak koşuluyla emekli olabilecektir. Ancak, memuriyet sonrasında en az 3,5 yıl daha SSK’lı olması gerekmektedir.

Kaynak:Star Gazetesi

CEVAP VER