Dünyadaki birçok ülke gibi Türkiye'de de öncelikli sorun haline gelen işşizliğin, artışa geçtiği bu küresel kriz döneminde, işsizlik sigortasının mucidi olarak bilinen Genworth Financial'ın Global İş Geliştirmeden Sorumlu Başkan Yardımcısı David Nolan ile konuştuk. Nolan, iki gün sürecek olan söyleşimizde sistemin ayrıntılarını, sundukları diğer ürünleri ve Türkiye'de neler yapmak istediklerini anlattı.

- Şirketinizin yapısını ve iş yapış modelini kısaca anlatır mısınız?

Genworth Financial, merkezi ABD'nin Virginia eyaletinde bulunan ve New York Borsası'na kote olan büyük bir sigorta şirketi. Şirketin hali hazırda 100 milyar dolardan daha fazla varlık değeri ile 6-7 milyar dolar arasında nakit ve nakite çevrilebilir kaynağa sahip bulunuyor. 1973 yılında beri faaliyetlerini sürdüren bir firma olarak, sigorta sektöründe yer alan en büyük şirketlerden biriyiz. Dünyada 26 ülkede faaliyet gösteriyoruz ve 6 binden fazla çalışanımız bulunuyor.

Daha önce General Electric firmasının bünyesinde yer alan şirketimiz, 2004 yılındaki en büyük halka arz ile New York Borsası'na kote oldu.

"İŞŞİZLİK SİGORTASINI BİZ İCAT ETTİK"

- Hala General Electric ile bağınız bulunuyor mu?

Hayır, şu anda tamamen bağımsız bir şirket konumundayız. Bu da bizim gücümüzün en büyük kaynaklarından biri, çünkü herhangi bir banka ile bağımız bulunmuyor. Bunun yanı sıra, Avrupa'nın birçok ülkesinde de faaliyet gösteriyoruz. Avrupa'da faaliyet gösterirken 1980'li yıllarda icat ettiğimiz "İşsizlik Sigortası" ürününü pazara sunduk.

- İşsizlik sigortası tam olarak nasıl bir sistem, ne şekilde işliyor?

İşşizlik sigortası en kısa açıklaması ile bir çalışanın işsiz kalması durumunda araç kredisi, tüketici kredisi, bireysel kredi ya da kredi kartı borcunun tamamının ya da bu borca ait aylık ödemelerinin tarafımızdan yapılmasını kapsıyor. Diğer bir deyişle, eğer o kişi 6 ay işsiz kalmış ise biz o kişinin almış olduğu krediyi bu süre boyunca onun yerine ödüyoruz.

- Bu 6 aylık süre sabit bir süre mi?

Hayır. Bu süre kişinin sigortasını yapmış olduğu banka ve sigorta kurumuna göre farklılık gösterebiliyor. Buna göre, bu süre 12 aya kadar uzayabiliyor.

"MÜŞTERİ BİR KEREYE MAHSUS ALDIĞI KREDİNİNİN YÜZDE BİRİNİ ÖDÜYOR"

- Bu hizmetin nasıl işlediğini biraz daha açar mısınız?

Bir kişi bankaya gidiyor ve 18 ayda geri ödemek üzere 3.000 TL turarında kredi alıyor diyelim. Bu aşamada bankadaki görevli kendisine işsizlik sigortası yaptırmak isteyip, istemediğini soruyor. Eğer cevap evet olursa, müşteri tüm kredi tutarının yüzde 1'lik kısmını, yani 30 lira, ödeyerek bu sigortayı yaptırıyor.

Bunun karşılığında ise bizden işsizlik, hastalık ve kaza ve kimi durumlarda ölüm hali için 18 aylık sigorta elde ediyor. Sigortayı yaptıran kişinin bu dönem içerisinde, işsiz kalması, çalışmasını engelleyecek şekilde kaza geçirmesi ya da hastalanması durumunda, 6 ila 12 ay arasında değişen sürelerde kredisine ait aylık ödemlerini biz karşılıyoruz. Sigortayı yaptıran kişinin bu dönemde hayatını kaybetmesi durumunda ise kalan kredi borcunun tamamını ödüyoruz.

Özetle kişi işsiz kaldığı 6 ila 12 ay boyunca tüketici, araç ve mortgage kredi taksitleri tarafımızdan karşılanıyor.

- Kredi kartı borçları için de aynı yöntemimi uyguluyorsunuz?

Kredi kartı borçları için biraz daha farklı bir yöntemimiz var. Bu da aslında çok basit bir şekilde işliyor. Bu sistemimizin nasıl çalıştığını anlatmak için örnek olarak İş Bankası'ndan kredi kartı alan ve bunun için Anadolu Hayat'tan sigortasını yaptıran bir kredi kartı kullanıcısını ele alalım. Bu arada, şunu da belirtmeden geçmeyelim, biz Türkiye'de bir reassürans şirketi olarak yer alıyoruz. Örneğimize geri dönersek, bu kişinin her ay yaklaşık 500 liralık kredi kartı harcaması olduğunu düşünelim, bu her ay için ayrı harcama miktarı da olabilir, daha önceden yapmış olduğu bir alışverişin aylık taksidi de olabilir.

Banka, sigorta kapsamında her ay bu miktarın yüzde 0.5'lik kısmını tahsil ediyor. Bu örneğimizde bu miktar 2.5 liraya denk geliyor. Bu kişi işini kaybettiği takdirde, bu miktar, yani her ay 2.5 lira karşılığında, 10.000 liraya kadar olan borcun tamamını biz ödüyoruz. Aynı şekilde kaza ve hastalık durumlarında da aynı ödemeyi gerçekleştiriyoruz.

 "KREDİ KARTI SİGORTASI YAPTIRAN KİŞİ 30 GÜN İÇİNDE İŞ BULAMAZSA BORCUNUN TAMAMINI ÖDÜYORUZ"

 - Sigortalının bu borcunu ödemeniz için ne kadar süre işşiz kalması gerekiyor?

30 gün. Eğer, bu süre zarfında iş bulamaz ise bahsettiğimiz borcun hepsini ödüyoruz.

- Peki, diyelim ki ben bu sigortayı yaptırdım ve hemen ardından 10.000 TL'ye kadar da kredi kartı harcaması yaptım. Üzerinden 15 gün geçmeden de işimi kaybettim. Bu ödemeyi yine yapıyor musunuz? Bu biraz suistimale açık bir durum değil mi?

Bu sigortanın tipine göre farklılıklar gösteriyor. Örneğin, ölüm halini ele alırsak, sigortayı yaptırdınız ve hemen ertesi gün hayatınızı kaybettiniz, bu durumda sigortadan faydalanırsınız. Eğer bu bir kaza ise yine faydalanırsınız. Eğer konu işşizlik ise orada bir ufak fark var. Kişinin işsiz kalacağından haberi olabileceği olasılığı göz önünde bulundurulduğunda, burada 30 ila 90 gün arasında değişen bir zaman gereksiniminden söz edebiliriz.

Yine bir örnek verirsek; kişi 1 Ocak tarihi itibari ile 3.000 lira tutarındaki krediyi, 24 ay içerisinde geri ödeme taahhüdü ile bankadan almış olsun. İlk üç ay için, ki bü süre bankaların kendi şartlarına göre değişebilir, işşiz kaldığı için ödeme talebinde bulunduğunda bunu kabul etmiyoruz. Ama diyelim ki, bu kişi temmuz ayında işini kaybetti ve 30 gün işşiz kaldı. Bu durumda, 10.000 TL'ye kadar olan borcunu ödüyoruz. Bu şekilde suistimali de engellemiş oluyoruz.

 "HEM BANKALARI HEM DE KREDİ ALANLARI YAĞMURDAN KORUYAN BÜYÜK BİR ŞEMSİYE GİBİYİZ"

- Şirkete ve ne yaptığına tekrar dönersek, Genworth Financial olarak iş dünyasına katkınız nedir?

Genworth Financial olarak hem bankayı hem de kredi alan kişiyi koruyan bir yapı oluşmasına katkıda bulunuyoruz. Bir taraftan, kriz dönemlerinde kredi dönüşlerinden endişe duyan bankaları bu konuda rahatlatırken, diğer taraftan yine kriz koşullarında harcama yapmaktan korkan tüketicilerin önlerini görmesinde yardımcı oluyoruz. Bu da ekonomiye olan katkımızı ortaya koyuyor. Sonuçta, bankaların kredi alanlara, kredi alacak olan müşterilerin de bankalara ihtiyaçları var. Bu birlikteliğin devam etmesi gerekiyor ve biz de bir anlamda bunun devamı için gerekli olan ve her iki tarafı da koruyan bir yapı sunuyoruz.

- Bir bakıma herkesin üzerinde duran ve herkesi aynı anda yağmurdan koruyan büyük bir şemsiye gibi mi?

Evet kesinlikle. Her iki tarafa da yardımcı olmaya çalışıyoruz.

- Türkiye pazarına ne zaman girdiniz?

Türkiye pazarına 2006 yılında girdik. Bu pazara Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği tarafından, İngiltere'deki eşdeğer kuruluşunun tavsiyesi üzerine davet edildik. Bunda işsizlik sigortasını Avrupa'da ilk uygulayan firma olmamızın katkısının büyük olduğuna inanıyoruz. Burada, bu ürünümüzü sunduk ve gerek Birlik gerekse de Hazine ile görüşmeler yapmak sureti ile bu ürün ile ilgili düzenlemelerin oluşturulmasında katkıda bulunduk.

- Bu uygulama ile ilgili yasa var mı?

Biz geldiğimizde yoktu. Fakat gerekli şartlar ve koşulların oluşturulması için biz de katkıda bulunduk ve geçtiğimiz sene Şubat ayında bu yasa çıktı.

"ANNE ADAYININ BEBEK SAHİBİ OLDUĞU AY KREDİ KARTI TAKSİDİNİ BİZ ÖDÜYORUZ"

- Türkiye'de hangi ürünlerinizi sunuyorsunuz? Yurt dışında sunduğunuz tüm ürünler burada da sunuluyor mu?

Türkiye'ye birçok yeni ürünümüzü getirmiş bulunuyoruz. Türkiye'de kredi kartı, bireysel kredi, araç kredisi ve mortgage kredi borçlarınına yönelik ürünlerimizi sunuyoruz. Bununla birlikte Türkiye, örneğin "Pozitif sigorta" adlı ürünümüzü Avrupa'da ilk sunduğumuz ülkeler arasında yer alıyor. Bu ürün ile örneğin bir erkeğin eşi ya da bir bayanın kendisi bebek sahibi olduğunda, o ayki kredi kart taksidini biz ödüyoruz. Bunu bir anlamda bonus ödemesi gibi yapıyoruz.

Bunun yanı sıra, mortgage, bireysel ve araç kredilerine işsizlik sigortasını Türkiye'ye getiren ilk firmayız. Mesela, İş Bankası ile yaptığımız kredi kartı sigorta ürünümüz birçok ülkede bulunmamakta. Birçok ülkede bulunmayan ürünlerimizi burada işleri daha hızlandırmak adına Türkiye'ye getirmiş bulunuyoruz.

 "KISA SÜRE İÇİNDE İKİ TANE BÜYÜK BANKA İLE DAHA ÇALIŞMAYA BAŞLAYACAĞIZ"

-  Türkiye'de tüm banka ve sigorta şirketleri ile çalışıyor musunuz?

Şu anda hepsi ile çalışmıyoruz fakat 6 büyük banka ve onlarla birlikte çalışan sigorta şirketi ile çalışıyoruz. Bunların arasında İş Bankası ve Anadolu Hayat, ING ve Alianz, Anadolu Bank ve Güneş Sigorta, Fortis ve Fortis Emeklilik,  Vakifbank ve Güneş Sigorta ve Koç Finans buluyor. Çok kısa bir süre içerisinde iki büyük banka ile daha çalışmaya başlayarak müşteri adedi bakımından pazarın lideri konumuna yükseleceğiz.

- Neden Türkiye'de reasürans şirketi olmayı tercih ettiniz?

Çünkü Türkiye'de diğer sigorta şirketleri ile rakip olmak değil onlarla partner olmak istiyoruz. Örneğin, biz İş Bankası'na gidip, Anadolu Hayat ile değilde bizimle çalış demiyoruz. Stratejimizi burda Anadolu Hayat ile  birlikte çalışmak üzerine kuruyoruz.

- Partnerlik ilişkisi içinde bulunduğunuz şirketlere farklı avantajlar ve şartlar sunuyor musunuz?

Biz farklı ürünler sunmaya çalışıyoruz. Aksi takdirde bu adil olmazdı.

- Peki bu durumda bankalar devreye girip, "Neden o ürün bizde yok" diye sormuyor mu?

Bazen bu durumlar ile karşılaşıyoruz. Ama her bankaya özgü ürünler sunarak bu sorunu aşmaya çalışıyoruz.

 Emek Kaplangil / hurriyet.com.tr