Soru: 37 yıl Emniyette çalışarak 2 Eylül 1985 yılında emekli oldum. Ve 1 Ağustos 1987 yılında Büyük Ankara Oteli’nin oyun salonunda özel güvenlik olarak 1990 yılına kadar çalıştım. Bu işyerinde 80 kişi çalışıyordu. İnternet’ten KEY ödememesine baktırdım. İki yerden KEY ödemem çıkıyor. Birincisi 1.414,40 YTL, ikincisi 1.391,25 YTL dir. T.C.Ziraat Bankası’ndan 1.414,40 YTL aldım. Benim merak ettiğim emeklilikten sonra otelde çalıştığım zaman zarfında sigortadan da KEY alma hakkım var mı? Yok mu? Bununla ilgili bilgiyi verirseniz sevinirim.
Cevap: KEY ödemelerindeki yanlış, eksik, hatalı işlemler saymakla bitmez. Hak sahibi olduğu halde adına KEY ödemesi çıkmayanlar, adına 108 ay KEY yattığı halde 20, 30 YTL gibi adına komik ödeme çıkanların yanında, az da olsa sizin gibi adına çift KEY ödemesi çıkanlarda var. Kişi adına iki KEY ödemesi olmaması lazım. Adınız yatan KEY’ lerin birinin yanlışlıkla yatırıldığı ortada. Ancak, alıp almanın takdiri size ait.
Soru:13 Ekim 1989’da kamuda kamu da göreve başladım. 2000 yılında ayrıldım. 74 ay toplam KEY kesintim ve ekteki banka dekontumda anapara, nema olarak alacağım toplam KEY tutarı 768.18 YTL dir. 108 ay KEY karşılığı 1.391,00 YTL olduğuna göre, ve de ekteki ikinci dekontu incelediğimde hesap hatası açıkça ortada. Bu yanlışlık için itirazımı nereye yapmam gerekiyor? Ekteki iki dekont arasındaki tezat için yorumunuzu ve bilginizi talep ediyorum.
Cevap: 1987-1995 yılları arasında 108 aylık Konut Edindirme Yardımının tutarı 6.16 YTL’ dir. 74 ay süresince adınıza 5.76 YTL yatırılmış olması lazım. Adına 108 ay süresince 6.16 YTL yatırılanlar 1.391 YTL aldığına göre, sizin de 1.300 YTL civarında KEY ödemesi almanız lazım. Sorunuzda da belirttiğiniz gibi, KEY hesabınızda yanlışlık var. Çünkü; adınıza 5.76 YTL yatması gereken KEY 2.80 YTL yatmış.İtirazınızı 1989 ile 2000 yılları arasında çalışmış olduğunuz kamu kurumuna yapmanız gerekiyor.
Soru: Babamın anaparası 2.340,00 YTL iken KEY ödemesi 1.067,99 YTL ödendi. bu doğru bir sonuç mudur? Bilgi vermenizi rica ediyoruz.
Cevap: 1 Ocak1987 ile 31 Aralık 1995 tarihleri arasında 108 aylık Konut Edindirme Yardımının(KEY) tutarı 6.16 YTL dir. Babanız adına yatırılan 2.34 YTL doğruysa, babanızın yaklaşık 500 YTL civarında KEY alması gerekirdi. Babanıza olması gerekenden de fazla KEY ödenmiş. En azından KEY hesabı lehinize yanlış. KEY de 1.391 YTL alması gerekirken adına hiç ödeme çıkmayanlar, eksik çıkanlar olduğu gibi babanız gibi fazla KEY ödenenlerde bulunuyor.
Soru: Konut Edindirme Yardımı yapılan 1987-1995 yılları arasında Adliye’ de çalıştım. 28 Temmuz 2008 tarihinde yayımlanan Resmi Gazetede hak sahipleri arasında ismim çıkmadı. Şimdi benim öğrenmek istediğim kurumlar veya resmi daireler KEY almayanlardan itiraz dilekçesi aldılar. Şu anda resmi daireler hangi işlem yapacaklarını bilmiyorlar. Resmi kurum ve kuruluşlar kendileri hazırlayacakları disket ve listeleri doğrudan mı Tasfiye halindeki T.Emlak Bankasına gönderecekler veya her resmi daire İllerde Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğüne veya İlçe Müdürlüklerine mi verecekler? Muhasebe Müdürlükleri ve malmüdürlükleri bu listeleri birleştirerek Ankara’ya T.Emlak Bankasına mı gönderecekler
Cevap: 5664 sayılı yasanın 5 nci maddesi sadece itiraz edilecek süreyi ve itiraz mercilerini ve itirazın nasıl sonuçlandırılacağını belirlemiş. Ancak; sorunda da açıkça belirttiğiniz gibi, itiraz edilen kurumlarda ne yapacağı hususunda tereddüt içindeler ve çoğunda KEY lerin doğruluğunu kontrol edecek evraklar dahi bulunamıyor. Ve bu konuda okurlardan sayısız şikayet mektubu alıyoruz. Ne yazık’ ki itirazları alan kurumlar ne yapacakları hususunda; ne Emlak Bankasından ne de Emlak Gayrimenkul Yatırım Ortaklığından sağlıklı bilgi allamadıklarından yakınıyorlar.
Söz konusu yasa maddesi hükmüne göre, kendilerine itiraz başvurusu yapılan kurumlar ilk KEY listeleri gönderilirken izlenen prosedürün aynısının uygulanması gerekir(Şayet yetkililerce başka bir usul öngörülmezse). Kamu kurumları Yasal kayıtlarını esas almak suretiyle hak sahiplerini alfabetik sıraya göre hazırlayacakları hak sahipleri listesini (A4 ebadında) ve söz konusu bilgileri ihtiva eden disket ekinde Tasfiye halindeki Emlak Bankası Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü(Konut Edindirme Yardımı Müdürlüğü) Çankırı cad. NO: 30 06030 Ulus/Ankara adresine göndermeleri gerektiğini düşünüyoruz.
Soru: 1965 doğumluyum. SSK girişim 15 Eylül 1998 dir. Bugüne kadar 2550 gün prim ödemem var. 20 Şubat 2008 tarihinde işten çıkarıldım. Şu anda isteye bağlı prim ödemem mi? Yoksa çalışarak prim ödemem mi daha avantajlı olur? İsteye bağlı prim yatırırsam Bağ-Kurdan mı emekli olurum? Yoksa SSK dan mı emekli olurum? Daha kaç gün pirim ödemem lazım. Ne zaman emekli olabilirim?
Cevap: 23 Mayıs 2002 tarihi itibariyle sizin gibi, 3.5 yıldan fazla 5 yıldan az süredir sigortalı olanlar emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5900 gün prim ödeme ve 57 yaş şartlarıyla emekli olabiliyor. 3350 gün daha prim ödeyerek 2550 gün olan prim ödemenizi 5900 güne çıkartmanız şartıyla 57 yaşınızı dolduracağınız 2022 tarihinde emekli olabilirsiniz.
Yeni yasanın yürürlüğe gireceği 1 Ekim 2008 tarihinden itibaren isteğe bağlı prim Bağ-Kura ödenecek olsa da, Prim ödemenizi 5900 güne tamamlayacak son 1260 gün(3.5 yıl) priminizi çalışarak ödemeniz şartıyla, Bağ-Kura isteğe bağlı prim ödeseniz de, SSK dan emekli olabilirsiniz.
Soru: Bir SSK çalışanımızın emekliliği yaklaşmış bulunmakta, fakat bu kişinin daha önceden Bulgaristan da çalışmışlığı bulunuyor buradaki günlerini ödeyerek emekli olmak için müracaat edecek ve emekli olduktan sonra bir limitet şirkete ortak olmak istiyor. Fakat bu kişinin bir gazetede okuduğu yazıda Bulgaristan ülkesindeki günleri alıp emekli olan kişilerin şirket ortağı olarak çalışamayacağını yazmış bulunmaktadır.
Cevap: Sorunuzda belirttiğiniz husus Bulgaristan’daki çalışma sürelerini borçlana soydaşlara ilişkin bir düzenleme olmayıp, Yurtdışı çalışmalarını borçlanarak emekli olan tüm sigortalıları ilgilendiren bir konudur. Yurtdışı çalışma süresini borçlanarak emekli olanların, yurtdışında çalışmaya başlayanların, yurtdışında ikamete dayalı bir sosyal sigorta, ya da sosyal yardım ödeneği alanların ve Türkiye’de sigortalı olarak çalışmaya başlayanların emekli aylıkları, çalışmaya veya ikamete dayalı yardım almaya başladığı tarih itibariyle kesilir.
Ayrıca, Yurtdışı çalışma sürelerini borçlanarak emekli olanlar, emekli aylıklarını kestirmeden sosyal güvenlik destek primi ödeyerek çalışamazlar.
Limitet şirket ortaklığı Bağ-Kur sigortalısı olmayı gerektiriyor. Bulgaristan çalışmasını borçlana birinin emekli aylığını kestirmeden, destek primi ödeyerek şirket ortaklığını devam ettiremeyeceğinden, emekli aylığını kestirip, Bağ-Kur sigortalısı olarak limitet şirket ortağı olabilir.
Soru: 1987-1995 yıllarında şu anda kapatılmış olan bir firmada işçi olarak çalışan babamın KEY ödemesi tutarı 808 YTL olarak gözüküyor. 1999 yılında babamı kaybettikten sonra babamın maaşı anneme aktarıldı. Şimdi bu ödeme tutarı için itiraz edip edemeyeceğimizi ve edebilirsek bu itirazı nereye yapmamız gerektiğini öğrenmek istiyorum. Yardımlarınız için şimdiden teşekkür ederim.
Cevap: Babanız adına görünen KEY’ i, babanızın kanuni mirasçıları veraset ilamı ve bir dilekçe ile en yakın ziraat bankası şubesine başvurarak alabilirler. 1987-1995 yılları arasında adına 108 ay KEY yatırılanlar 1.391 YTL alıyor. Babanız adına da 108 ay KEY yatırılmış da 1.391 YTL almanız lazımdı. Babanızın mirasçıları olarak KEY tutarına da itiraz etme hakkınız var.İtirazınızı babanızın çalıştığı firmanın bulunduğu yerdeki “Sosyal Güvenlik İl/Merkez Müdürlüğü” ne yapacaksınız
Soru: Babam 01.01.1997 tarihinden başlayarak 4 yıl 3 ay bağ-kurluydu. Daha sonra bağ-kurdan ayrıldı. Şu anda SSK'ya bağlı. Ayrıldıktan sonra bağ-kura hiçbir borcu kalmamıştır. Ama fazla ödeme yapmıştır.1.775,64 YTL fazla ödeme yapmıştır. Bu parayı nasıl alabiliriz? Bunu öğrenebilir miyim?
Cevap: Bağ-Kura prim borcunuz yoksa, yanlışlıkla fazla ödediğiniz primlerin yazılı olarak başvurup iadesini talep edin. Bağ-Kur gerekli kontrollerden sonra fazla prim ödediğiniz sonucuna varırsa primlerinizi iade eder.
Soru:2005 şubat ayından itibaren Bağ-Kur sigortalısıyım. Bu süre zarfında bulunan prim borçlarımı yeni çıkan aftan yararlanmak suretiyle yapılandırdım.5.000 YTL prim borcum olduğu söylendi. Bu arada 2006 ve 2007 yılları arasında SSK'lı olarak 6.400 YTL tutarında yersiz ödeme yapıldı. Yersiz ödemelerin bağ-kur prim borçlarından mahsup edilmesi için kuruma dilekçe verdim. Kurum tarafından bana, 5000 YTL tutarındaki yapılandırılmış olan borcumu 31 Ağustos 2008 tarihine kadar yatırmam gerektiği aksi halde aftan yararlanmamın mümkün olmadığı söylendi. Sizden öğrenmek istediğim mümkünse çok acil olarak şu: prim borcumu 31 ağustos 2008 tarihine kadar ödemezsem aftan yararlanmam mümkün değil midir?
Cevap: 5458 sayılı yasanın 16 ncı maddesine göre, SSK ya yersiz ödediğiniz primlerin asıl olmanız gereken Bağ-Kur sigortasındaki aynı döneme ait prim borçlarına mahsup edilmesini talep edebilirsiniz. Zaten etmişsinizde. Talep tarihinden itibaren en geç 6 ay içinde yersiz ödediğiniz prim borçlarınızın Bağ-Kur prim borçlarına mahsup edilmesi gerekir. Yasada 6 ay içinde mahsup edileceği hükmü var. Şayet 31 Ağustos’a kadar mahsup yapılmazsa(Ki yapılmaz) af kanunundaki süreyi kaçırmış olabilirsiniz. Aftan yararlanmayı riske sokmayın. Prim borcunuzu öngörülen sürede ödeyin. Yersiz ödemelerinizi diğer borçlarınıza mahsup ettirirsiniz.(esasında talep tarihiniz itibariyle borcunuzun ödenmiş gibi işlem yapılması veya af kanunu göz önüne alınarak 31 Ağustos’tan önce mahsubun yapılması gerekir. Ancak henüz Ülke olarak hukuki anlamda bu çizgiye gelemedik. Bunu düşünecek ve yapacak kamu görevlisi çok az)
Soru: Babamı 2002 yılında kaybettim. Babam Vakıflar Bankasından Emekli idi. Devlet memuru. Kız kardeşim var. 24 yaşında. Bekar. Çalışmadığı dönemlerde Babamdan dolayı aylık alıyordu. Biz bunu tabi tüm belgeleri ile bankaya bildiriyoruz. (Sigorta) Çalıştığı dönemlerde de bildiriyoruz. 21 Temmuz 2008 tarihinde yazınızı okudum. Emekli Sandığına bildirim yapmamız gerekmiyor ve maaşın kesilmediğini söylemiştiniz. Ancak bu durum benim kız kardeşim içinde geçerli mi? Çünkü Vakıflar Bankasının emekli sandığından maaş alıyor. Biz o zaman boşu boşuna mı bankaya bildiriyoruz. Bir de sağlık ile ilgili sorunumuz var. Sigortalı olarak çalıştığında sağlıktan yararlanamayacağı söylendi. Bu doğrumudur?
Cevap: Sorunuzdan babanızın Emekli Sandığına mı? Yoksa özel banka emekli sandığına mı? tabi olduğu anlaşılmıyor. Şayet babanız emekli sandığına tabi ise, kız kardeşiniz sigortalı olarak çalışsa bile, yetim aylığı kesilmez. Ancak bankanın özel emekli sandığına tabi ise, bu sandıklar genellikle SSK hükümleri ile paralellik arz ettiğinden kız kardeşiniz sigortalı olarak çalıştığında yetim aylığı kesilir. Bu açıdan sigortalı çalıştığında haber vererek aylığı kestirmelisiniz. Aksi halde, yersiz ödenen aylıkları kanuni faiziyle birlikte geri alırlar.
Kız kardeşiniz sigortalı olarak çalıştığında sağlık yardımını kendi sigortasından alması gerekiyor. Sandık yetkililerinin verdiği bilgi doğru.
Soru: 1960 doğumluyum.1977 de sigortaya başladım.2000 yılına kadar 2300 gün prim ödemem var. 2000 yılından 2006 nın 8.inci ayına kadar Bağ-Kur’um var. Bağ-Kur’a kapanış verdim. Ekim 2006 ayından itibaren isteğe bağlı sigorta yatırıyorum. Emekli olmama 19 ay kaldı. İsteğe bağlı sigortaya devam edeyim mi? Yoksa sigortalı işte mi çalışayım. Yani yeni çıkan yasa yeni çıkan yasa beni etkiler mi?
Cevap: Emekli olmak için önemli olan prim ödemenizin tamamlanmasıdır. Primin isteğe bağlı veya çalışarak ödenmesinin bir önemi bulunmuyor. 19 ay priminizi isteğe bağlı olarak ödeyebilirsiniz. Her ne kadar yeni yasanın 1 Ekim 2008 tarihinden itibaren yürürlüğe girmesiyle birlikte isteğe bağlı prim Bağ-Kura yaracak olsa da; Bağ-Kur’a isteğe bağlı kapsamda ödemeniz gereken prim 1260 günden az olduğundan, Bağ-Kura tabi olmadan SSK dan emekli olabilirsiniz. Endişeye gerek yok. Rahat rahat isteğe bağlıya 19 ay daha prim ödeyebilirsiniz.
