GENEL YÖNETİM GİDERLERİ
1- Genel Açıklama
Genel yönetim giderlerinden, işletmenin yönetimi ve idaresi için yapılan ve belirli bir inşaata yüklenemeyen giderler anlaşılmalıdır. Bir işletmenin yönetim fonksiyonları, işletme politikasının tayini, organizasyon ve kadro kuruluşu, büro hizmetleri, kamu ilişkileri, güvenlik, hukuk işleri, personel işleri, kredi ve tahsilatı da kapsayan muhasebe ve mali işler servislerinin giderleri, “770 Genel Yönetim Giderleri” hesabına borç kaydedilir. Dönem sonlarında da bu hesap “771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı” ile karşılaştırılarak kapatılır.
2- Hesabın İşleyişi
İnşaat ve onarım işlerinin özelliklerini de gözönüne almak suretiyle, genel yönetim giderlerinin işleyişini 4 grupta toplayarak açıklamak mümkündür.
a) Büro Giderleri
Bunlar; ısıtma, aydınlatma, bakım, onarım, kira, PTT, kırtasiye, büroda çalışanların ücretleri, misafirlere yapılan ikramlar vb. giderlerdir. Bu giderler genellikle kasadan karşılanmak suretiyle ödenir.
ÖRNEK
İnşaat şirketinin bürosu ile ilgili telefon gideri olarak 300.-YTL, kırtasiye gideri olarak 500.-YTL, bunların KDV’si olarak 144.-YTL ve net kira olarak da 2.400.-YTL ödenmiştir.
––––––––––––––––––––– / ––––––––––––––––––––
191 İNDİRİLECEK KDV 144.-
191.01 Mal ve Hizmet
Alım. İlişk. KDV 144.-
770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 319.520.958
770.00 İlk Mad. ve Malz. Gid. 500.-
770.00.01 Kırtasiye 500.-
770.03 Dışarıdan Sağlanan
Fayda ve Hizmetler 300.-
770.03.03 PTT 300.-
770.04 Çeşitli Giderler 2.400.-
770.04.01 Kira 2.400.-
100 KASA 2.800.-
100.01 Merkez Kasa 2.800.-
360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR 400.-
360.04 Gelir Ver. Stp. 400.-
360.04.02 Kira Stopajı
Büro gideri olarak yapılan kira, kırtasiye ve PTT ödemeleri
––––––––––––––––––––– / ––––––––––––––––––––
b) Yolculuk (Seyahat) Giderleri
Müteahhitlerin, işlerin gereği olarak çeşitli yerlere yolculuk ettikleri kuşkusuzdur (Örneğin ihalelere katılma, istihkak takipleri, teminat çözülmesi işleri vb. gibi). Ancak yapılan yolculuk ve ikamet masraflarının gider yazılabilmesi için işle ilgili ve yapılan işin önemi ve genişliğiyle orantılı olması koşulu aranır.
Belli bir inşaatla ilgili yolculuk giderleri, doğrudan doğruya ilgili inşaata gider yani borç kaydedilir.
ÖRNEK
Müteahhit (A) inşaatıyla ilgili olarak istihkak takibi için gittiği Ankara'da, iki günde; otobüs, otel vb. 1.500.-YTL. gider yapmıştır. Buna ilişkin KDV ise 270.-YTL’dir.
Bu durumda, aşağıdaki gibi kayıt yapılacaktır.
––––––––––––––––––––– / ––––––––––––––––––––
191 İNDİRİLECEK KDV 270.-
191.01 Mal ve Hizm.
Al. İliş. KDV 270.-
740 HİZMET ÜRETİM MALİYETİ 1.500.-
740.01 (A) İnşaatı 1.500.-
740.01.04 Çeşitli Gid. 1.500.-
100 KASA 1.770.-
100.02 Şantiye Kasası 1.770.-
100.02.01 (A) Şantiye
Kasası 1.770.-
Ankara'ya iş takibi için yapılan 2 günlük seyahate ilişkin otobüs, otel vb. giderler
––––––––––––––––––––– / ––––––––––––––––––––
Yapılan genel giderin, hangi inşaata ilişkin olduğunun belli olmadığı durumlarda, yapılan harcamalar “Genel Yönetim Giderleri” hesabına kaydedilir.
ÖRNEK
Müteahhit (Y), bir inşaat işinin ihalesine katılmak üzere İzmir'e gitmiş ve yolculuk, yemek, otel vb. gider olarak da 2.000.-YTL sarf etmiştir. Buna ilişkin KDV ise 360.-YTL’dir. İhale sonucunda, işi bir başka firma almıştır.
Buna göre, aşağıdaki gibi kayıt yapılacaktır.
––––––––––––––––––––– / ––––––––––––––––––––
191 İNDİRİLECEK KDV 360.-
191.01 Mal ve Hzm. Al. İlişk. KDV 360.-
770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 2.000.-
770.04 Çeşitli Giderler 2.000.-
770.04.05 İhale İştirak Gid. 2.000.-
100 KASA 2.360.-
100.01 Merkez Kasa 2.360.-
.......................... ihalesine katılmak amacıyla gidilen İzmir'e yapılan yolculuk, yemek otel vb. giderler
––––––––––––––––––––– / ––––––––––––––––––––
c) Teminat Mektubu Giderleri
Bu giderlerde de, aynen yolculuk giderlerindeki yol izlenir.
ÖRNEK
(Z) Bankasından ......... inşaatı ihalesine katılmak için 80.000.-YTL’lik geçici teminat mektubu alınmış ve bu teminat mektubu ile ilgili olarak 240.-YTL komisyon, pul vb. giderler ödenmiştir.
Bu durumda;
––––––––––––––––––––– / ––––––––––––––––––––
770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 240.-
770.07 Finansman Giderleri 240.-
770.07.05 Teminat Mektubu 240.-
100 KASA 240.-
100.01 Merkez Kasa 240.-
(Z) Bankasından ................. ihalesine katılmak için alınan 80.000.-YTL’lik geçici teminat mektubunun komisyon, pul vb. giderleri olarak ........ no.lu makbuzla ödenen
––––––––––––––––––––– / ––––––––––––––––––––
İnşaat ve onarım işinin ihalesi alınmadığı taktirde, teminat mektupları giderleri, genel yönetim giderleri hesabında kalır. İnşaat ve onarım işinin ihalesinin alınması halinde ise, teminat mektupları giderleri, alının inşaatın maliyetini tam hesaplayabilmek için ilgili inşaat hesabına nakledilir.
Bir taraftan inşaat ve onarım işi devam ederken, diğer taraftan teminat mektubunun komisyonu üç ayda ya da altı ayda bir ilgili bankaya ödenir.
ÖRNEK
(Z) Bankasından (A) inşaatı için alınan 80.000.-YTL’lik kesin teminat mektubunun 01.01.2006 tarihinden 31.03.2006 tarihine kadar olan üç aylık komisyonu olarak 90.-YTL ödenmiştir.
Bu durumda, aşağıdaki gibi bir kayıt yapılacaktır.
––––––––––––––––––––– / ––––––––––––––––––––
740 HİZMET ÜRETİM MALİYETİ 90.-
740.01 (A) İnşaatı 90.-
740.01.07 Finansman Giderleri 90.-
740.01.07.05 Tem. Mek.
Kom. Gider. 90.-
100 KASA 90.-
100.02 Şantiye Kasası 90.-
100.02.01 (A) Şantiye Gid. 90.-
(Z) Bankasından (A) inşaatı için alınan 80.000.-YTL’lik kesin teminat mektubunun 01.01.2006-31.03.2006 tarihleri arasındaki üç aylık komisyonu .../.../... tarih ve ...... no.lu makbuzla ödenen
––––––––––––––––––––– / ––––––––––––––––––––
Bu komisyonlar kasadan ödenebileceği gibi, ilgili banka hesabına, müteahhit firma hesabından virman yapılmak suretiyle de ödenebilir.
d) Gelecek Yıllara İlişkin Giderler
İnşaat işleriyle uğraşanların, yaptığı genel giderlerin bir kısmı gelecek yıllara ilişkin olabilir. Bu durumda yapılacak muhasebe kaydı da farklı olur.
ÖRNEK
01.03.1999-29.02.2000 dönemine ilişkin olarak, inşaat şirketinin aktifinde kayıtlı oto için 900.-YTL merkez büro için 6.000.-YTL olmak üzere, çek ile toplam 6.900.-YTL (C) sigorta şirketine ödenmiştir.
Sigorta şirketine yapılan ödemeler muhasebeleştirilirken, on iki aylık yıl kesri dikkate alınarak kayıt yapılmalıdır. Örneğimizde içinde bulunulan ay doğrudan gider yazılacak, takip eden on bir aylık kısım ise “Gelecek Aylara Ait Giderler” hesabına kaydedilecektir.
Bu duruma göre muhasebe kaydı aşağıdaki gibi yapılacaktır.
––––––––––––––––––––– / ––––––––––––––––––––
180 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER 1.715,25.-
180.02 Gel.Ayl.Ait Sig. Gid.. 6.315,25.-
180.02.04 Nisan 1999. 565,25.-
180.02.05 Mayıs 1999. 584,75.-
180.02.06 Haziran 1999. 565,25.-
180.02.07 Temmuz 1999. 584,75.-
180.02.08 Ağustos 1999. 584,75.-
180.02.09 Eylül 1999. 565,25.-
180.02.10 Ekim 1999. 584,75.-
180.02.11 Kasım 1999. 565,25.-
180.02.12 Aralık 1999. 584,75.-
180.02.01 Ocak 2000. 584,75.-
180.02.02 Şubat 2000. 545,76.-
770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 584,75.-
770.04 Çeşitli Giderler 584,75.-
770.04.06 Sig. Gid. 584,75.-
103 VERİLEN ÇEKLER VE ÖD. EMİR. 6.900.-
103.01 (x) Ban. (x) Şubesi 6.900.-
......... plakalı oto ve merkez büro ile ilgili sigorta giderlerinin kaydı.
––––––––––––––––––––– / ––––––––––––––––––––
Her aya ilişkin tutar 180 No.lu hesaptan 770 No.lu hesaba aktarılacaktır.
