NAZIM HESAPLAR

İşletmenin gerçek mevcut, alacak ve borçları arasında yer almamakla birlikte, yine işin konusu ile ilgili bir kıymetin, belgenin ya da bilginin varlığını izlemek amacıyla kullanılan bir hesaptır.

Nazım hesaplar, işletmenin soncuna tesir etmediğinden,bilançonun aktif ve pasifinde aynı değerler üzerinden gösterilir. Hatta bazı işletmeler bunları bilançonun toplanmış yekünlerinin altında ayrı olarak gösterirler ([1]). Bu hesaba, yapılan işin gereği çeşitli kayıtlar yapılabilir. Biz burada, nazım hesapları inşaat ve onarım işleri yönünden incelemekle yetineceğiz.

Nazım hesaplara ilişkin kayıtlar karşılıklı olarak işler. Müteahhitlerin; teminat mektubu alma, verme ve hatır bonoları yönünden çeşitli iş ilişkileri ve işlemleri olur.

ÖRNEK

(A) İnşaatı için Vakıflar Bankasından alınan 50.000.-YTL’lik teminat mektubu, ilgili valiliğin defterdarlığına verilmiştir.

–––––––––––––––––––––  /  ––––––––––––––––––––

900 GEÇİCİ TEM. MEK. BORÇLULAR               50.000.-

900.01 ... Valiliği

901 GEÇİCİ TEM. MEK. ALACAKLILAR              50.000.-

901.01 Vakıflar Bankası

(A) İnşaatı için Vakıflar Bankasından alınan .... tarih ve ..... no.lu teminat mektubunun .... Valiliği Defterdarlığı’na .... tarih ve ..... no.lu makbuzla verilmesinden

–––––––––––––––––––––  /  ––––––––––––––––––––

Teminat mektubu iade edildiğinde ise, ters madde kaydı yapılır. Bazen de alınan teminat mektuplarından dolayı, gayrimenkul ipoteği verilir.

ÖRNEK

(Z) Bankası, teminat mektubu kredisinden dolayı, müteahhidin sahibi bulunduğu apartman dairesi 20.000.-YTL’ye birinci derece ipotek edilmiştir.

–––––––––––––––––––––  /  ––––––––––––––––––––

924 İPOTEK ALANLAR                                       20.000.-

(Z) Bankası

925 İPOTEK VERİLEN KIYMETLER                     20.000.-

(Z) Bankasına, teminat mektubu kredisinden dolayı, .... ada ... parsel.... paftada kayıtlı bulunan apartman dairesinin birinci derece ipotek edilmesi dolayısıyla

–––––––––––––––––––––  /  ––––––––––––––––––––

Müteahhit, iş ilişkilerinden dolayı kefil olduğu ya da hatır bonosu imzaladığı zaman, lehine imza verilen kişi müteahhide karşı borçlu, karşı taraf ise alacaklıdır.

ÖRNEK

(A)’ya hatır için .... vadeli 9.000.-YTL’lik bono imzalanmıştır.

–––––––––––––––––––––  /  ––––––––––––––––––––

910 HATIR BONOLARI BORÇLULARI                 9.000.-

911 HATIR BONOLARI ALACAKLILARI                9.000.-

(A)’ya hatır için imzalanan .... vadeli bono dolayısıyla

–––––––––––––––––––––  /  ––––––––––––––––––––

Nazım hesapların işleyişine ilişkin bir  başka örnek daha verecek olursak;

ÖRNEK

Müteahhit (A), (Z) Bankasından 300.000.-YTL’lik kredi isteminde bulunmuştur. (Z) Bankası ise, krediyi vermek için (B) inşaat firmasının kefaletini istemiştir. (B) inşaat firması da, müteahhit (A) lehine kefalette bulunmuştur. Bunun üzerine, (Z) Bankası istenilen 300.000.-YTL. krediyi dört ay vade ile müteahhit (A)’ya vermiştir.

Müteahhit (A)’nın kayıtları aşağıdaki gibi olacaktır.

–––––––––––––––––––––  /  ––––––––––––––––––––

912 KEFALETTEN BORÇLULAR                      300.000.-

913 KEFALETTEN ALACAKLILAR                     300.000.-

(B) İnşaat firmasının (Z) Bankasına lehimize kefaletinden dolayı

–––––––––––––––––––––  /  ––––––––––––––––––––

100 KASA                                                         300.000.-

100.01 Merkez Kasa

300 BANKA KREDİLERİ                                     300.000.-

300.01 TL Ticari Krediler

300.01.01 (Z) Bankası (Z) Şubesi

(Z) Bankasının lehimize tesis ettirdiği kredinin çekilmesi.

–––––––––––––––––––––  /  ––––––––––––––––––––

300 BANKA KREDİLERİ                                   300.000.-

300.01 TL Ticari Krediler

300.01.01 (Z) Bankası         300.000.-

102 BANKALAR                                                  300.000.-

102.01 Ticari Mev.      300.000.-

102.01.03 V. Bank.   300.000.-

(Z) Bankasına olan borcuna talimat yoluyla, Vakıflar Bankası Ticari Mevduat hesabından ödenmesi

–––––––––––––––––––––  /  ––––––––––––––––––––

913 KEFALETTEN ALACAKLILAR                   300.000.-

912 KEFALETTEN BORÇLULAR                         300.000.-

Kefaletle ilgili taahhütlere ilişkin kaydın kapatılması

–––––––––––––––––––––  /  ––––––––––––––––––––

Yukarıda da belirttiğimiz gibi nazım hesaplar bilançonun aktif ve pasifinde aynı değerler üzerinden gösterilir ve genellikle bilanço toplamlarının altına ayrı olarak kaydedilir.

>>> Muhasebecilere Özel İnternet Sitesi 250 TL + KDV . Örnek Siteleri Görmek Ve Hemen Satın Almak İçin Tıklayınız<<<