VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR
1- Depozitolar
İnşaat işleriyle uğraşanlar, gerek yapmakta oldukları inşaat işleri, gerekse bürolarının faaliyetiyle ilgili olarak, belediye’ye, elektrik idaresine ve benzeri yerlere, depozito adında bir miktar para yatırmaktadırlar.
ÖRNEK
(C) inşaatı için, su depozitosu olarak Kartal Belediyesi’ne, 50.000.-YTL yatırılmıştır.
Buna ilişkin yevmiye kaydı aşağıdaki gibi olacaktır.
––––––––––––––––––––– / ––––––––––––––––––––
226 VERİLEN DEPOZİTO VE TEM. 50.000.-
226.01 Verilen Depozitolar 50.000.-
226.01.01 Belediye’ye Verilen
Depozitolar 50.000.-
100 KASA 50.000.-
100.02 Şantiye Kasası 50.000.-
100.02.03 (C) İnşaatı
Şantiye Kasası 50.000.-
Karlat Belediyesine, ..../..../..... tarih ve .......... sayılı makbuz karşılığında (C) inşaatı su depozitosu olarak yatırılan para. Abone no: ......
––––––––––––––––––––– / ––––––––––––––––––––
Verilen depozito ve teminatların 1 yıldan az süreli olması halinde de, “Dönen Varlıklar” arasında yer alan “126 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR” hesabının kullanılması gerekir.
Depozitolara ilişkin kayıt yapılırken, mümkün olduğu kadar geniş açıklama yapılmasında yarar vardır. Depozitoların, aradan yıllar geçtikten sonra geri alınması sırasında makbuzlar ya zor bulunmakta ya da kaybolabilmektedir. Bu nedenle, sonraki yıllara devirde de, bu açıklamanın yapılmasında yarar olabilir.
2- Teminatlar
İnşaat ve onarım işi ihalelerine girenlerden, ihale konusu olan işin tahmini ya da keşfedilen bedeli üzerinden %3 oranında geçici teminat alınmaktadır. İhale sonucunda, inşaat ve onarım işinin müteahhit firma tarafından üstlenilmesi halinde, bu geçici teminatın, kesin teminata tamamlanması istenilmektedir. Bu aşamada, müteahhide, hakedişine karşılık verilen paralardan %10 alıkonulmak suretiyle bu miktar kesin teminata çıkarılabileceği gibi, müteahhit firma, geçici teminat tutarını geri alıp kesin teminat tutarı için teminat mektubu da verebilir. Teminat mektubu verilen durumlarda, buna ilişkin kayıtlar "9 Nazım Hesaplarda" takip edilir. Geçici ve kesin teminat karşılığı nakit olarak verilen teminatlar, yüksek enflasyonun da etkisiyle inşaatın devam ettiği yıllar boyunca büyük bir değer kaybına uğradığından, uygulamada “geçici teminat” veya “kesin teminat” olarak genellikle banka teminat mektubu verilmektedir.
ÖRNEK
(D) inşaatı ihalesine girebilmek amacıyla, 5.000.- YTL geçici teminat, ilgili defterdarlık veznesine nakit olarak yatırılmıştır.
Buna ilişkin yevmiye kaydı, aşağıdaki gibi olacaktır.
––––––––––––––––––––– / ––––––––––––––––––––
126 VERİLEN DEPOZİTO VE TEM. 5.000.-
126.02 Verilen Tem. 5.000.-
126.02.04 (D) İnş. Geçici Tem. 5.000.-
100 KASA 5.000.-
100.01 Merkez Kasa 5.000.-
(D) İnşaatı için .... Valiliği Defterdarlık Veznesine .../.../... tarih ve ......... sayılı makbuzla %3 teminat olarak yatırılan para
––––––––––––––––––––– / ––––––––––––––––––––
ÖRNEK
(E) İnşaatı ihalesine girebilmek amacıyla (X) Bankası ..... Şb’den alınan 50.000.-YTL’lik geçici teminat mektubu (Y) ihale makamına geçici teminat olarak verilmiştir.
––––––––––––––––––––– / ––––––––––––––––––––
900 GEÇİCİ TEM. MEK. BORÇLULAR 50.000.-
900.01 (Y) Makamı 50.000.-
901 GEÇİCİ TEM MEK. ALACAKLI. 50.000.-
910.01 (X) Bank. (X) Şb. 50.000.-
E İnşaatı için verilen geçici teminat mektubu
––––––––––––––––––––– / ––––––––––––––––––––
