Hazine Müsteşarı’nın sosyal güvenlik sistemine verilecek bütçe desteğinin 55 milyar TL’ye çıkacağı açıklaması geçtiğimiz haftaya damgasını vurdu. Aslında krizin etkisiyle sistemdeki açığın ve dolayısıyla bütçeden verilecek desteğin bir miktar artacağı tahmin ediliyordu ama açıklanan tahmin, oluşan beklentinin oldukça üstünde bir miktarı ifade ediyor.
Aşağıdaki tabloda sosyal güvenlik sisteminin genel dengesini ve bütçeden yapılan katkıları dikkatinize sunuyorum. (Tablodaki veriler Sosyal Güvenlik Kurumu web sitesinden alınmış, artış hesapları eklenmiştir. Tablonun son sırasına 2009 tahmini olarak Hazine Müsteşarı’nın açıkladığı rakam eklenmiş ve bütçe desteğindeki artış bu rakam esas alınarak yapılmıştır. Tablodaki sayılar milyar TL olarak okunmalıdır.)
Tabloya dikkat edilecek olursa sosyal güvenlik açığındaki artışlar 2002 yılından başlayarak düşüş eğilimi içine girmiş ve bu eğilim 2006 yılına kadar sürmüş bulunuyor. Yapılan reformlara karşın 2007 yılında sosyal güvenlik açığı yeniden artışa geçmiş ve 2008 yılında hız kesmiş olmasına karşın artış eğilimi devam etmiş görünüyor. Sosyal güvenlik sistemine bütçeden yapılan transferler de aşağı yukarı açıkla birlikte hareket etmiş ama sürekli olarak açığın üzerinde seyretmiş durumda. 2008 yılında miktar olarak 35 milyar TL ile rekor bir düzeye ulaşmış bulunan bütçe transferleri, oran olarak bakıldığında düşük bir artış göstermiş bulunuyor.
2009 yılının ilk üç ayında sistemin gelirleri 18.7, giderleri ise 25.4 milyar TL’ye ulaşmış görünüyor. Krizin de etkisiyle gelirlerde ciddi bir gerileme söz konusu. Buna karşılık giderlerde pek bir gerileme yok. Hazine Müsteşarı’nın sözünü ettiği 55 milyar TL’lik bütçe
desteği ilk üç aydaki gelişimin çok daha fazla bozulacağını anlatıyor. Çünkü eğer ilk üç ayın dengesi bu şekilde yılın tamamına yayılırsa, sistemin vereceği açığın bir önceki yılınkiyle aşağı yukarı aynı olacağı ve dolayısıyla bütçe desteğinin de geçen yılkinden biraz yukarıda olacağı hesaplanabiliyor. Demek ki gidişat ilk üç aydakinden çok daha yıkıcı bir durumu ifade ediyor ki, Müsteşarın verdiği destek tahmini çok yüksek bir rakam. Aslında işsizlik oranındaki artışa bakınca bu gidişi bir ölçüde anlamak mümkün olabiliyor.
Reformlar ve düzeltmeler iyi dönemlerde ve reform adına yakışır biçimde yapılmalıdır. İyi dönemlerdeki geçici düzelmelere kapılıp da ertelenmemeli ya da yalan yanlış yapılmamalıdır. Reformların ertelenmesi ya da reform adına yakışır biçimde yapılmaması sistemin sıkıntıdan çıkamamasına yol açıyor.
