Vergilerde 2010

0
274

 

2010 senesinde vergiler konusunda ülkemizde her zaman olduğu gibi birçok gelişme yaşandı. Bu yazımızda sözkonusu gelişmeleri bir kere daha sizlerle paylaşarak nelerin yapılmaması ve geçmişi unutturmadan gelecekte neler yapılması konusunda bir fikir de vermiş olacağız. Bu hususların zaten hukuka aykırı olduğunu bu satırlarda çok önceden sizlerle paylaşmıştık. Yargı kararları da bu sonuçları teyit etmiş oldu. Hatırlayalım:

  1. Maliye Bakanlığı uzun süredir üzerinde konuşulan ve hukuka aykırı pek çok sonuca sebep olması nedeniyle çok fazla eleştiri alan Kod sistemi yerine yeni bir uygulama getirdi. Yeni sistemin adı “KDV İadesi Risk Analizi Projesi” olarak belirlendi. Bununla birlikte uygulamada önemli bir değişiklik olmadı. Eski kayıtlar kullanılmaya devam ediliyor.
  2. Varlık Barışı macerası her zaman olduğu gibi ve yine hukuken yapılan vahim hatalar sebebiyle yine hüsranla sonuçlandı. Kanunların yürürlüğe girmesindeki hatalara maddi hatalar ve uygulama hataları ve beyanları da dahil olunca görünen köye kılavuz gerekmedi. Rakamlara bakıldığında 22.11.2008-2.3.2009 dönemi beyan edilen 14.8 milyar lira, tahakkuk eden 419.1 milyon lira; 10.7.2009-31.12.2009 dönemi beyan edilen 32.4 milyar lira, tahakkuk eden 1.137 milyar lira; Toplam olarak beyan edilen 47.2 milyar lira, tahakkuk eden 1.556.1 milyar lira; Toplam tahsil edilen rakam beklenen rakamın çok ötesinde ve sadece 830 milyon lira.
  3. 6009 sayılı Kanun vergi hukuku alanına birçok yeni hukuka ve anayasaya aykırılıklar getirmiştir. Burada ilginç olan aslında bu Kanun’da yer alan düzenlemelerin Anayasa Mahkemesi’nin verdiği iptal kararları çerçevesinde getirilmesi. Fakat yeni düzenlemeler de yine Anayasa’ya aykırı. Örnekler şöyle: Ücretler konusunda Temmuz ayı ücret ödemelerindeki problemler 6 aylık sürenin dolmasına bağlı olarak birçok problem yaratmış ve yaratmaya devam etmektedir. Konuyla ilgili çok sayıda yargı başvurusu bulunmaktadır. Tarh zamanaşımı konusunda getirilen düzenleme sonucunda bir yıllık zaman sınırı getirilmektedir. Bu yeni düzenleme yine hukuka aykırıdır. Bunun yanında 8 Temmuz 2010 öncesinde tarh ve tebliğ edilen vergiler bakımından, takdir komisyonunda geçen süreler dikkate alındığında, zamanaşımı süresi uzatılamaz. Bu konuda da yargı yoluna gidilecek ve yargıda sözkonusu işlemlerin iptal edilmesi hukuka uygun olacaktır.
  4. Anayasa Mahkemesi tarafından belirlenen bir başka temel hukuka aykırılık yatırım indirimi konusundadır. Yatırım indiriminin mükelleflerin hakkı olan tamamı yerine % 25 oranla sınırlandırılması da hukuka ve Anayasa’ya aykırı olduğu gibi düzenlemeye temel olan Anayasa Mahkemesi kararına da aykırıdır. Bu konuda Maliye Bakanlığı hukuka aykırı olarak bu uygulamanın ancak Ocak 2010 sonrası dönemlerde uygulanabileceğinden bahisle Anayasa Mahkemesi kararı 8.1.2010 tarihinde yayınlanmasına rağmen verilen yıllık beyannamelerde yatırım indirimini kabul etmemiş ve hatta elektronik beyanname verenler bakımından bu konuda beyannamede yer ayırmayarak mükelleflerin haklarını kullanmalarına engel olmaya çalışmıştı. Fakat mükellefler de haklarını korumanın yolunu bulmuş ve ihtirazi kayıtla beyanname vermek suretiyle yargı yoluna başvurmuşlardı. Mahkeme kararları bu konuda mükelleflerin haklı olduğunu teyit etmişlerdir.
  5. Danıştay 10. Dairesi 28.6.2010 Tarih ve E.2009/16016 sayılı kararı ile aracın değil cihazın radyo ve televizyon yayını almaya yarayan kısmı üzerinden bandrol ücreti alınmasının uygun olacağı gerekçesiyle, yürütmeyi durdurma kararı verdi.
  6. Yurtdışı çıkış yasağı konusunda Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararına rağmen, yeni düzenlemede eski düzenleme mantığında düzenleme yapılmışken, yıllardır bu durumu Kanun ile düzeltip hukuka uygun hale getirmek mümkün iken ve Parlamento çoğunluğu varken bu yapılmayıp demokratikleşiyoruz diyerek bu değişikliği Anayasa’da yapmak bir garabeti ortaya koymaktadır. Şimdi de kanun değişikliği olmadan İdari kararlarla durum düzeltilmeye çalışılmaktadır. Acaba mükellefler bu duruma neden şaşırmamaktadırlar dersiniz.
  7. Vergide rekorlar kırmaya devam etmekteyiz. Akaryakıtta ülkeyi idare edenlerin bile artık tepki gösterdiği bu seneki artışlar sonrasında gerekli çalışmaların yapıldığı açıklanmış ve indirim sinyali verilmişti. Fakat yılın son günlerinde yeni artışlarla yeni rekorlar da kırılarak 2010’u tamamlamış olduk. Gördüğünüz üzere istikrarlı konularımız da mevcut. İletişim de tabii ki unutulmamalıdır.
  8. 6009 sayılı Kanun’la oluşturulan yeni inceleme düzeni birçok problemi beraberinde getirmektedir. Çok genel bir ifadeyle yapılan incelemelerin idare uygulamalarına uygunluğu düşüncesi objektiflikten uzaklaşan hukuki bir çelişkiyi oluşturmaktadır.
  9. Bu arada bildiğiniz üzere Garnizon Koşusu olarak Mehmetçiklerimizin Atatürk’e koşmaları bu sene engellendi. Ankara Valiliği bu konuda açıklama yaparak buna sebep olarak vatandaşların bu koşular sırasında el-kol hareketleri yaparak tepki gösterdiklerini belirtti. Sizlerin bildiğiniz üzere tepki olumlu veya olumsuz olabilir. Mehmetçiğin koşması bu olumlu tepkilerdendir. Onlar aslında koşan Türkiye’nin sembolüdür. Bu koşu sırasındaki el-kol hareketlerine ise halk tarafından ALKIŞ adı verilmektedir.

Güneş balçıkla sıvanmaz. Umut ve mutluluk dolu bir yıl dilerim.

Prof. Dr. Hakan Üzeltürk

CEVAP VER