Yabancıların Çalışma İzinleri

0
195

 

Yabancıların Türkiye’de çalışabilmeleri için yurt dışında Türkiye Cumhuriyeti temsilciliklerine, yurt içinde doğrudan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na başvuruda bulunmaları gerekir. Çalışma izinleri, bakanlıkça yazılı olarak verilir. Aşağıda verilen kurallar, Türkiye’nin taraf olduğu ikili veya çok taraflı sözleşmelerle aksi öngörülmedikçe uygulanır.

  • İş piyasasındaki durum ve çalışma hayatındaki gelişmeler ve istihdama
    ilişkin sektörel ve ekonomik konjonktür değişikliklerinin çalışma izni verilmesine elverişli olmaması,
  • Başvurulan iş için ülke içinde, 4 haftalık süre içerisinde o işi yapacak aynı niteliğe sahip kişinin bulunmaması,
  • Yabancının geçerli bir ikamet tezkeresinin bulunmaması,
  • Bir işyeri, işletme veya meslek için izin talebi reddedilen yabancının aynı iş yeri, işletme veya aynı meslek için izin talebinin reddedildiği tarihten itibaren bir yıl geçmeden yeniden izin talebinde bulunması,
  • Yabancının çalışmasının milli güvenlik, kamu düzeni, genel asayiş, kamu yararı, genel ahlak ve genel sağlık için tehdit oluşturması.
  • Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı hitaplı çalışma izni talep dilekçesi,
  • Yabancı Personel Başvuru Formu (4 nüsha, son altı ay içerisinde çekilmiş fotoğraflı, işveren ve yabancı personelin orijinal imzalarını içeren. İşveren ve yabancı personelin her ikisinin de orijinal imzasının olmadığı durumlarda taraflar arasında yapılmış bireysel sözleşme veya işverence yapılan iş teklifinin işçi tarafından kabul edildiğine dair işe kabul belgesi veya onaylı sureti.)
  • Noter Onaylı ve Türkçe tercümeli pasaport sureti,
  • Noter Onaylı ve Türkçe tercümeli diploma sureti,
  • Türkiye’den yapılacak başvurular için, geçerli İkamet Tezkeresi,(İkamet tezkeresinin süresinin en az altı ay olması ve başvurunun bu süre içerisinde yapılması zorunludur)
  • Öz geçmiş (ilişikteki öz geçmiş formatı doldurulacaktır.)
  • Yabancı personel ve sanatkar çalıştıracak Belgeli Turizm İşletmeleri için:
  • İş mukavelesi,
  • Döviz gelirlerine ait belgeler,
  • Bonservisler (Ciddiyeti konusunda tereddüt yaratan müesseselerin bonservisleri hariç),

Mesleki hizmetler kapsamında çalışma izni talep eden yabancının yukarıdaki belgelere ek olarak;

  • Yurt dışında yüksek öğrenim görmesi halinde 2547 sayılı Kanunun 3 ve 7/p maddeleri uyarınca, “Yurt dışı Yüksek Öğretim Diplomaları Denklik Yönetmeliği"ne uygun olarak alacağı “Diploma Denklik Belgesi”,
  • Ülkesindeki meslek kuruluşundan mesleğini icra ettiğine, kendi ülkesindeki meslek örgütüne üye olduğuna ve "meslekten men cezası olmadığına” ilişkin son altı ay içinde alınmış belge,
  • Danışmanlık ve teknik tedrisat amacıyla hizmet sunması durumunda, iş tanım belgesi ile sözleşme (firma-firma arası veya firma-kişi arası) örneği,
  • Mühendis, mimar ve şehir plancılarının her tür ve ölçekte danışmanlık ve teknik tedrisat amacıyla uzman olarak hizmet sunması ya da kamu kurum ve kuruluşlarınca uluslararası ihale açılmış projelerde proje hazırlaması ve imza yetkisi alması durumunda, noter ya da konsolosluk onaylı ve yalnız bu işe münhasır kalmayı öngören taahhütname, ibraz etmesi gerekmektedir

Çalışma İzni Türlerine Göre Başvuruda Esas İstenilen Diğer Belgeler Nelerdir?

Süreli Çalışma İzni İçin İstenilen Belgeler Nelerdir?
Türkiye’de çalışmak üzere gelen yabancının eş ve bakmakla yükümlü olduğu çocuklarının çalışma izni talebinde bulunmaları durumunda, yabancı ile birlikte en az beş yıl süreyle kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olduklarını kanıtlayan emniyet makamlarından alınan belge.

Süresiz Çalışma İzni İçin İstenilen Belgeler Nelerdir?

  • Yabancının en az sekiz yıl kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olması şartının yerine getirildiğini kanıtlayan emniyet makamlarından alınan belge,
  • Yabancının toplam altı yıllık kanuni çalışmasının bulunması şartının yerine getirildiğini kanıtlayan ilgili mercilerden alınan belge,
  • Mühendis, mimar ve şehir plancısı olarak çalışacak yabancıların, 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu’nun 36. maddesine istinaden alması gereken geçici üyelik belgesi.

Bağımsız Çalışma İzni İçin İstenilen Belgeler Nelerdir?

  • Yabancının geldiği ülkeden alacağı vergi sicil belgesi,
  • Yabancının icra etmeyi arzuladığı faaliyete yönelik bilimsel, teknik veya mesleki eğitimi olduğunu ispatlayan belgeler,
  • Mühendis, mimar ve şehir plancısı yabancının icra etmeyi arzuladığı faaliyete yönelik akademik ve mesleki yeterliliği olduğunu kanıtlayan yetkili mercilerden alınmış belgeler,
  • Yabancının en az beş yıl kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olması şartının yerine getirildiğini kanıtlayan emniyet makamlarından alınan belge,
  • Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 40. maddesinde istenilebileceği belirtilen belgeler.

İstisnai Çalışma İzni İçin İstenilen Belgeler Nelerdir?

  • Yabancıların Kanunun 8. maddesinde sayılan statülerini kanıtlayan belgeler,
    Türk vatandaşı bir kişi ile evli olan yabancılar için, vukuatlı nüfus kayıt örneği,
  • Türk vatandaşı bir kişi ile evli olan yabancılar için noter onaylı evlenme cüzdanı sureti.

Yabancı Personel İstihdam Edecek Kurum/Kuruluştan İstenilen Belgeler Nelerdir?

  • Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı hitaplı çalışma izni talep dilekçesi,
  • Son yıla ait, vergi dairesince onaylı bilanço ve kar/zarar tablosu,
  • Kuruluş yabancı sermayeli ise, kuruluşun en son sermaye ve ortaklık yapısını gösteren Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nin aslı veya kuruluşça onaylı örneği,
  • Yabancı uyruklu öğretmen istihdam edecek özel öğretim kurumları için; kurum ruhsatı ve Milli Eğitim Bakanlığı onay yazısı suretleri,
  • Turizm kuruluşlarının istihdam edecekleri idari personel için varsa Turizm Bakanlığı’ndan alınmış işletme ve yatırım belgesinin sureti,
  • Kamu kurum ve kuruluşlarınca uluslararası ihale açılmış projeleri yapma hakkı kazanmış kuruluşların (konsorsiyumlar dahil) ilgili kurum ve kuruluştan alacakları işi yüklendiklerini tevsik eden belge,
  • Mühendislik, mimarlık, müteahhitlik ve danışmanlık hizmetleri kapsamında yabancı uzman istihdam edecek tüzel kişiliklerde, aynı meslekte Türk mühendis/mimar/şehir plancısı istihdam edildiğini ispata dair ücret bordrosu ve yabancı ile yapılan sözleşme örneği.

Başvuruya Ek Belgeler Hangileridir?

  • Yabancı, ortak temsilcisi ya da kilit personel ise, durumunu kanıtlayan yetkili makamlardan onaylı işverenince verilen belge,
  • Vatandaşlık kimlik belgesi örneği,
  • Türk vatandaşı bir kişi ile evli olan yabancılar için, vukuatlı nüfus kayıt örneği,
  • Türk vatandaşı bir kişi ile evli olan yabancılar için noter onaylı evlenme cüzdanı sureti,
  • Türk soylu olduğuna ilişkin belge,
  • Mesleki eğitim diploma ve sertifika örnekleri,
  • Bonservis, referans mektubu, görevlendirme yazısı, kabul yazısı gibi diğer belgeler.

Süre Uzatımı Başvurularında İstenilen Belgeler Nelerdir?

  • Yabancı personel başvuru formu (4 nüsha, son altı ay içinde çekilmiş fotoğraflı),
  • Son ay
    ücret bordrosu (işveren ile mali müşavir kaşeli ve imzalı, SSK onaylı)
  • Önceki çalışma izninin aslı,
  • Mühendis, mimar ve şehir plancısı olarak çalışacak yabancıların, 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu’nun 36. maddesine istinaden alması gereken geçici üyelik belgesi.
  • Pasaportun, vizeler ve geçerlilik süresine ilişkin kısmının noter onaylı sureti,
  • Vergi dairelerinden alınacak vergi borcu olmadığına dair belge.

Başvuru İçin İstenilen Ve Başvuruya Eklenecek Belgeler Nelerdir?

Yabancıdan İstenilen Belgeler Nelerdir?

  • Bir Türk vatandaşı ile evli olan, eşiyle Türkiye’de evlilik birliği içinde yaşayan, evlilik birliği en az üç yıl sürdükten sonra sona ermiş olmakla birlikte Türkiye'de yerleşmiş olan yabancılar ile bunların Türk vatandaşı eşinden olan çocuklarına,
  • Türk Vatandaşlığını kaybedenler ve bunların alt soyuna,
  • Türkiye’de doğan veya kendi milli kanununa, vatansız ise Türk mevzuatına göre rüşt yaşını doldurmadan Türkiye’ye gelen ve Türkiye’de meslek okulu, yüksek okul veya üniversiteden mezun olan yabancılara,
  • Muhacir, mülteci veya göçebe olarak kabul edilen yabancılara,
  • Avrupa Birliği üyesi ülke vatandaşları ile bunların Avrupa Birliği üyesi ülkelerin vatandaşı olmayan eş ve çocuklarına,
  • Yabancı devletlerin Türkiye'deki büyükelçilikleri ile konsolosluklarında ve uluslararası kuruluşların temsilciliklerinde görevli diplomat, idari ve teknik personelin hizmetinde çalışanlar ile karşılıklılık ilkesi çerçevesinde olmak ve görev süresiyle sınırlı kalmak üzere Türkiye'de bulunan büyükelçilikler, konsolosluklar ve uluslararası kuruluşların temsilciliklerinde görevlendirilen diplomatların ve idari ve teknik personelin eş ve çocuklarına,
  • Bilimsel ve kültürel faaliyetler amacıyla bir ayı aşan ve sportif faaliyetler amacıyla dört ayı aşan süre ile geçici olarak Türkiye’ye gelecek yabancılara,
  • Kanunla yetki verilen Bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşme veya ihale usulleriyle mal ve hizmet alımı, bir işin yaptırılması veya bir tesisin işletilmesi işlerinde çalıştırılacak kilit personel niteliğindeki yabancılara izin sürelerine tabi olmaksızın çalışma izni verilir.

Yabancının toplam, altı ayı geçmemek şartıyla Türkiye dışında bulunması çalışma süresini kesmez. Ancak Türkiye dışında geçirilen zaman çalışma süresinden sayılmaz.

Çalışma İzninin Uzatılması İstemi Hangi Durumlarda Reddedilir?

Bağımsız Çalışma İzni Nedir?
Bağımsız çalışacak yabancılara, Türkiye’de en az beş yıl kanuna uygun ve kesintisiz olarak yerleşim yeri olmuş olmaları koşuluyla bakanlıkça bağımsız çalışma izni verilebilir.

Süreye Tabi Olmaksızın Çalışma İzni Hangi Hallerde Verilir?

Süreli Çalışma İzni Nedir?
Belirli bir işyerinde veya belirli bir meslekte çalışmak üzere en fazla bir yıl geçerli olmak üzere verilen izindir. Bir yıl geçtikten sonra aynı işyeri veya meslekte çalışmak koşulu ile bu süre üç yıla kadar uzatılabilir.

Üç yıl sonunda, aynı meslekte ve dilediği işverenin yanında çalışmak üzere, çalışma izninin süresi altı yıla kadar uzatılabilir. 

Türkiye’ye çalışmak üzere gelen bir yabancının beraberinde veya daha sonra getirmiş olduğu eş ve bakmakla yükümlü olduğu çocuklarına da, yabancının kendisi ile birlikte en az beş yıl kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olmaları kaydıyla süreli çalışma izni verilebilir.

Türkiye’nin taraf olduğu ikili ya da çok taraflı sözleşmelerde aksi öngörülmedikçe aşağıdaki şartlarla çalışma izni verilebilir;

Süresiz Çalışma İzni Nedir?
Türkiye’de en az sekiz yıl kanuna uygun ve kesintisiz yerleşim yeri olan veya toplam altı yıllık kanuna uygun çalışması olan yabancılara, iş piyasasındaki durum ve çalışma hayatındaki gelişmeler dikkate alınmaksızın ve belirli bir işletme, meslek, mülki veya coğrafi alanla sınırlandırılmaksızın süresiz çalışma izni verilebilir.

CEVAP VER