15 bin akaryakıt istasyonuna 'çifte vergi darbesi' hazırlığı

0
281

Maliye, akaryakıt dağıtım şirketleriyle akaryakıt istasyonları arasında imzalanan intifa sözleşmelerinden yüzde 22 gelir vergisi almak için harekete geçti. Üstelik bu vergi geriye dönük olarak uygulanacak.

Akaryakıt dağıtım şirketleri tarafından en çok uygulanan kiralama yöntemi olan intifa sözleşmeleri Maliye Bakanlığı’nın iştahını kabarttı. Bu sözleşmelerden yüzde 22 kira ve stopaj vergisi almaya hazırlanan Maliye Bakanlığı, 15 bine yakın akaryakıt bayiinin korkulu rüyası haline geldi. 100 bin ile 20 milyon dolar arasında değişen sözleşme bedellerinden alınması planlanan vergi için hazırlıkları başlatan bakanlık, bu kapsamda akaryakıt dağıtım şirketlerinde denetimlere başladı, sözleşmeler teker teker inceleniyor. Sektör temsilcileri ise uygulamanın geriye dönük uygulamasına tepki göstererek "Bu vergi gelirse yatırımlar engellenir" dedi.
Petrol Piyasası Kanunu gereği lisans almış akaryakıt dağıtım şirketleri ile istasyonlar arası bayilik sözleşmesi, intifa, kira ve dönemsel sözleşmelerden biriyle gerçekleştirilebiliyor. Aldıkları araziye yatırım yapan şirketler izin ve kira prosedürü ile uğraşmamak için intifa yöntemini tercih ediyor. İntifa sözleşmeleri on yıl ile elli yıl arası değişen sürelerle yapılıyor. Sözleşme bedelleri ise süre ve arazinin konumu itibariyle 100 bin ile 20 milyon dolar arası değişen rakamlarda gerçekleştiriliyor.
 
Geçmişe dönük olacak
Uygulamayı başlatmaya hazırlanan Maliye Bakanlığı ise bu kapsamda akaryakıt dağıtım şirketlerinde denetimlere başladı. Denetimlerde şirketlerin bayileri ile yaptığı sözleşmeler tek tek inceleniyor. İncelenen sözleşmeler hakkında zabıt tutularak gerekli evrak Ankara’ya taşınıyor. Evrakı incelemeye devam eden bakanlık şu anda mevcut olan tüm sözleşmeleri uygulamaya dahil ederek, geçmişe dönük Gelir Vergisi’ne tabi tutulmasını istiyor.
Bakanlığın bu çalışmaları sektörde ciddi bir tedirginlik yarattı. Sektör temsilcileri ve hukukçular uygulamanın hayata geçebilmesi için vergi kanununda mutlaka değişiklik yapılmasını ve belirlenecek bir tarihten itibaren uygulanmasını öneriyor.
 
Sektör derinden etkilenir
Pet-Der Genel Koordinatörü Alper Zümrüt, Maliye Bakanlığı’nın bu yöndeki çalışmalarını doğrulayarak sektörün bu durumdan kaygılı olduğunu söyledi. Akaryakıt sektöründe en çok uygulanan yöntem olan intifadan elde edilen gelirlerin, vergi kapsamına alınması durumunda sektörün derinden etkileneceğini söyleyen Zümrüt, "Bu uygulama ile yatırım analizleri sekteye uğrar. Sektörün maliyetleri yükselir" dedi. Geçmişe yönelik uygulama yapılmaması gerektiğinin altını çizen Zümrüt, aksi durumda yasal yollardan haklarını arayacaklarını ifade etti.
British Petroleum (BP) Başhukuk Müşaviri Bülent Kencebay ise verginin gerçek kişi olan istasyon sahiplerinden tahsil edileceğini ve kendilerinin etkilenmeyeceğini belirtti.Öte yandan kanun ve yerleşik Danıştay içtihatları gereğince intifa gelirlerinin Vergi Kanunu kapsamına alınamayacağını söyleyen Kencebay, "Vergi Kanununun 70’inci maddesinde açıkça intifa hakkı sahiplerinin, intifa konusu malı kiraya vermesi durumunda elde edilecek gelir, Vergi Kanunu kapsamına girer. Danıştay’ın da bu yönde yerleşik içtihatları var" dedi. 
Maliye Bakanlığı’nın bu uygulamasının bu yöntemlerle gerçekleşmesinin mümkün olmadığına işaret eden Kencebay, "Maliye haksızdır demiyoruz. Fakat intifa gelirinin vergilendirilmesi için ya kanun değişmeli ya da Danıştay içtihadından vazgeçerek yeni içtihat oluşturmalıdır" diye konuştu.
 
Altın yumurtlayan tavuğu keser
Türkiye Akaryakıt Bayileri Petrol ve Gaz Şirketleri İşveren Sendikası (TABGİS) Başkanı Atıf Ketenci, "İntifa sözleşmesine imzayı atan taraflardan akaryakıt bayii ana dağıtım şirketinden aldığı bu parayı doğrudan doğruya gelirine kaydetmekle mükelleftir. Gelirine kaydedince vergisini tabii ki verir. Ancak maliyenin hedefi verginin de vergisini almak. ÖTV artı KDV alıyor. Kiradan da vergi alırsa bu tavuğunu kesip karnındaki yumurt
aları bir seferde almaya benzer" diyor.
İntifa sözleşmelerinin sürelerinin 10-15 yıl olmasının ve kiraların bir seferde alınmasının rakamı büyüttüğünü ve maliyenin dikkatini çektiğini söyleyen Ketenci, "Vatandaş evini kiraya verdiği zaman böyle bir şey alınıyor mu? Biz istasyonumuzu kiraya verdiğimizde neden böyle bir vergi alınsın. Rakamlar büyük olduğu için dikkat çekti. Biz de 10-15 yıllığına kiralıyoruz bir seferde, çünkü uzun vadeli bir program. 15 sene o firmanın bayrağını taşıyacağım. O rakam dikkat çekince de bu tür arayışlar da söz konusu oldu" diyor.
Sarper Petrolcülük Başkanı Mustafa Cengiz, intifa sözleşmelerinden yüzde 22’lik vergi alınması ve bunun geriye yönelik uygulanması halinde sektörün olumsuz etkileneceğini belirtti. Cengiz, "İntifa denilen sözleşme bir kira sözleşmesidir. İstasyon sahibi ile ana dağıtım şirketi arasında o firmadan mal alınmasını şarta bağlayan, başka yerden mal almayacağını garanti eden bir sözleşmedir" dedi. Sektörün bu konudaki düşünceleri alınmadan, gizli bir şekilde başlatılan uygulamaların sektörde güvensizlik yarattığını da söyleyen Cengiz, "3-5 yıl içinde bir vergi planlanıyor, bu konuda görüşler alınacak denilse belki anlayabiliriz. Ancak böyle gizli bir şekilde başlatılan uygulamayla maliye altın yumurtlayan tavuğunu öldürür" diye konuştu.
 
 
Bumin Doğrusöz: Bayiler dava açarsa kazanır
Vergi Uzmanı ve Referans yazarı Bumin Doğrusöz de uygulama sonrasında açılacak davalarda bayilerin kazanma şansının çok yüksek olduğunu belirtti. Doğrusöz şöyle devam etti: "Akaryakıtla ilgili bir intifa hakkı tanınıyor. Maliye Bakanlığı’nın görüşü de bu intifa hakkının stopaja tabi olduğu yolunda. Bakanlık ‘İntifadan yüzde 22 vergi kesmemiz gerekiyor’ diyor. Bu yorum bence zorlama bir yorum çünkü intifadan değil de başkasından alınmış bir intifa hakkının kiraya verilmesinde bu stopajın olması gerekir. Dava açılırsa bayiler o davaları kazanır."
 
İntifanın süresi 10-20 yıl
* İntifa hukuk literatüründe en geniş yetki sağlayan ariyet hakkı olarak tanımlanıyor. İntifa hakkı tapuya tescil ediliyor ve herkese karşı ileri sürülebiliyor.
* İntifa hakkı sahibi intifa konusu araziden tasarruf etme ve yok etme dışında her şekilde yararlanma hakkına sahip oluyor.
* Akaryakıt istasyonlarının intifa ile kurulması usulünde akaryakıt dağıtım şirketleri genelde uzun süreli intifa sözleşmeleri kuruyor.
 
İstasyonlara ilgi artıyor
Akaryakıt dağıtım sektöründe şu anda 46 firma faaliyet gösteriyor. En büyük beş firma olan Opet, BP, Shell-Turcas, Total ve POAŞ piyasanın yaklaşık dörte üçüne hâkim durumda. Petline, Alpet, Akper. Moil, Turkuaz ise piyasanın diğer önemli oyuncuları. Geri kalan yaklaşık 35 firma ise çok küçük oranlarda satış gerçekleştiriyor. Sektörde istasyonculuğa da ilgi her geçen gün artıyor. Sektörde toplam istasyonlu bayi sayısı 11 bin 907’ye yükselirken 2885 istasyonsuz bayi ile birlikte toplam rakam 14 bin 792 oldu. 17 Mart 2008 itibariyle bu yıl 292 istasyonlu bayi lisans alırken bu rakam geçen yılın aynı döneminde 250 idi.

CEVAP VER