Mal Sayım Fazlalıkları

0
221

 

Mal Sayım Fazlalıkları

Fiili envanter neticelerine göre olması gereken stok miktarı ile defter bakiyeleri arasındaki farkların "Mal Sayım Noksanlığı" veya "Mal Sayım Fazlalığı" gibi geçici hesaplarda izlenmesi gerekir.

Fiili envanter neticesine göre olması gereken stok miktarı defter bakiyesinden fazla ise mal sayım fazlalığı söz konusudur. Defter ba­kiyesi ile envanter neticesi arasındaki fark mal stokları hesabına borç, mal sayım fazlalığı hesabına alacak kaydedilerek defter bakiye­si fiili envanter neticesine çıkarılmış olur.

Bulunan mal sayım farklarının sebeplerinin araştırılarak sebeple­rine göre mal sayım fazlalığı geçici hesabı kapatı­larak ilgili hesaplara devri yapılır.

Mal sayım fazlalıkları değerleme yönteminirı değiştirilmesinden, kayıtlara geçmediği halde fiilen işletmeye ait mallardan, işletmede bu­lunan mülkiyeti işletmeye ait olmayan mallardan, kayıtlara göre işlet­meden çıktığı halde fiilen işletmede bulunan mallardan kaynaklanmış ölabilir.

Değerleme yönteminin değiştirilmesi neticesi ortaya çıkan mal sayım fazlalığı tamamen değerleme ölçüsünün değişmesinden kaynaklanmaktadır. Bu sebeple, değerlemeden doğan farkların tecrübi sistemde ve devamlı envanter sisteminde satılan ticari mallar maliyeti veya yurtiçi satışlar hesabına devredilmesi gerekir.

Bu durumda muhasebe kayıtları:

_________________ / _______________

153 TİCARİ MALLAR 250.000

397 SAYIM VE TESELLÜM FAZLALARI 250.000

397.02 Mal sayım tazlalığı

Envanter neticesi ortaya çıkan fazlalığın kaydı.

_________________ / _______________

_________________ / _______________

397 SAYIM VE TESELLÜM FAZLALARI 250.000

397.02 Mal sayım fazlalığı

621. SATILAN TİCARİ MALLAR MALİYETİ 250.000

Değerlemeden doğan mal sayım fazlalığının devri

_________________ / _______________

veya

_________________ / _______________
397 SAYIM VE TESELLÜM FAZLALARI 250.000
397.02 Mal sayım fazlalığı
600 YURTİÇİ SATIŞLAR 250.000
Değerlemeden doğan mal sayım
fazlalığının devri
_________________ / _______________


şeklinde olacaktır.


Mülkiyeti işletmeye ait fıilen işletmeye girmiş fakat kayıtlara geçmemiş olan satın alınmış mallar veya satış iadeleri sebebiyle ortaya çıkan mal sayım fazlalığı satıcılar veya alıcılar hesabı ile ilgilendirilerek kapatılır.

_________________ / _______________
397 SAYIM VE TESELLÛM FAZLALARI 250.000
397.02 Mal sayım fazlalığı
621 SATILAN TİCARİ MALLAR MALİYETİ 50.000
191 İNDİRİLECEK K.D.V. 54.000
191.01 Alış KDV
320 SATICILAR 354.000
320.11 Ziya Tunç 354.000
Kayda geçmeyen…nolu faturra ile
alınan malın kaydı
_________________ / _______________

Satılan ticari mallar maliyeti hesabı, fatura tutarının mal sayım fazlalığı tutarından fazla olup olmamasına göre borçlanır veya ala­caklanır.

Kayda geçmeyen satış iadesinin düzeltilmesinde ise iade fatura­sı tutarında alıcılar hesabı alacaklaklandırılır, tecrübi sistemde iade faturası tutarı ile satıştan iadeler hesabı borçlandırılır, mal sayım faz­lalığı tutarı kadar satılan ticari mallar maliyeti alacaklandırılır. Devamlı envanter sisteminde ise satıştan iadeler hesabı iade faturası tutarın­da borçlandırılır. Diğer bir yevmiye maddesi ile satılan ticari mal ma­liyeti hesabı mal sayım fazlalığı tutarı kadar alacaklandırılır. Mal sayım fazlalığı hesabı da borçlandırılarak kapatılır.

Tecrübi sistemde:

_________________ / _______________

610 SATIŞTAN İADELER 500.000
191 İNDİRİLECEK KD.V. 90.000
191.02 Satış İade K.D.V.
120 ALICILAR 590.000
120.11. İsmet Tali 590.000
Satış iadesinin kaydı

_________________ / _______________

_________________ / _______________
397 SAYIM VE TESELLÜM FAZLALARI 250.000
397.02 Mal Sayım Fazlalığı
621 SATILAN TİCARİ MALLAR MALİYETİ 250.000
İade edilan malın maliyetlnin kaydı

_________________ / _______________

şeklinde olacaktır.


Devamlı envanter sisteminde ise yazılacak yevmiye maddesi:

_________________ / _______________
610 SATIŞTAN İADELER 500.000
191 İNDİRİLECEK KDV 90.000
191.02 Satış İade KDV
120 ALICILAR 590.000
120.11 İsmet Tali 590.000
Satış Iadesinin kaydı

_________________ / _______________

_________________ / _______________
397 SAYIM VE TESELLÜM FAZLALARI 250.000
397.02 Mal Sayım Fazlalığı
621 SATILAN TİCARİ MALLAR MALİYETİ 250.000
İade edilen malın maliyetinin kaydı

_________________ /
_______________

Eğer alış işlemi peşin olarak yapmış ise günlük kasa kaydı sebebiyle kasa sayım noksanlığının bulunması ve bu kasa sayım noksan­lığının alacaklar hesabı yerine borçlandırılarak kapatılması gerekir.

İşletmede bulunmakla beraber mülkiyeti işletmeye ait olmayan faturası henüz gelmemiş, konsinye, teminat veya emanet olarak bıra­kılmış mallar olabilir. Envanter sayımı sırasında bu gibi malların fiili sayıma dahil edilmesi mal sayım fazlalığına neden olabilir. Mülkiyeti işletmeye ait olmayan takat işletme içinde bulunan bu gibi değerlerin fiili envantere dahil edilmemesi ve nazım hesaplarda takip edilmesi gerekir.

Aynı şekilde, satılarak işletmeden çıkışı yapılmış veya iadesi ka­rarlaştırılarak kaydı yapılmış malların ilgili yerlere gönderilmesi gecik­miş olabilir. Bu gibi mülkiyeti işletmeye ait olmayan malların da en­vantere dahil edilmemesi, nazım hesaplarda takip edilmesi lâzımdır.

CEVAP VER