Patent/Faydalı Model İle İlgili Yararlı Bilgiler

0
222

Patent/Faydalı Model Belgesini Aldıktan Sonra Hangi İşlemler Yapılmalı?
P
atent/faydalı model belgesi sahibi veya yetkili kıldığı kişi, patentle veya faydalı model belgesi ile korunan buluşunu, patent/faydalı model belgesinin verildiğine ilişkin ilanın Resmi Patent Bülteni’nde yayımlandığı tarihten itibaren 3 yıl içinde kullanmak ve Türk Patent Enstitüsü’ne kullandığını ispatlamak zorunda.

Ayrıca, patent/faydalı model belgesi hakkının devam edebilmesi için patent/faydalı model belgesinin koruma süresi boyunca her yıl ücret tarifesinde belirtilen yıllık ücretleri, Türk Patent Enstitüsü’nün bildirimine gerek olmaksızın, vade tarihinde veya vadeyi takip eden altı aylık ek süre içerisinde peşin olarak ödemek gerekli.

Patent Aldığınız Ürün Sözleşmesinde Nelere Dikkat Etmelisiniz?
Genel olarak, fikir ürünleri üzerindeki manevi ve ekonomik hakların kullanılması yazılı kuralları gerektirir. Örneğin eser sahibi, eserinin kamuya sunulması, çoğaltılması, yayınlanması, işlenmesi, temsili vb. eylemler konusunda karar verme yetkisine doğal olarak sahip. Eser sahibi bu yetkisini yalnız yazılı şekilde kullanabilir. Sözlü olarak yapılan işlemlerin geçerliliği yok. Sözkonusu olay, eğer hizmet ya da iş görme sözleşmeleri sırasında özel olarak düzenlenmemişse, buluşlar, endüstriyel tasarımlar ve diğer sınai hakların kullanılması aşamalarında da benzer kurallar geçerli. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun 52’inci maddesi, hakların kullanılmasının yazılı şekle tabi olduğunu belirtiyor.

Patent/Faydalı Model Tescilinin Patent Sahibine Sağladığı Haklar Neler?
Patent hakkı sahibi, buluşun yeri, teknoloji alanı ve ürünlerin ithal veya yerli üretim olup olmadığı konusunda herhangi bir ayırım yapmaksızın patent hakkından yararlanır.

Patent sahibinin,üçüncü kişiler tarafından izinsiz olarak aşağıda sayılanların yapılmasını önleme hakkı var:

  • Patent konusu ürünün üretilmesi, satılması, kullanılması veya ithal edilmesi veya bu amaçlar için kişisel ihtiyaçtan başka hangi nedenle olursa olsun elde bulundurulması,
  • Patent konusu olan bir usulün kullanılması,
  • Kullanılmasının yasak olduğu bilinen veya bilinmesi gereken usul patentinin kullanılmasının üçüncü kişiler tarafından başkalarına teklif edilmesi,
  • Patent konusu usul ile doğrudan doğruya elde edilen ürünlerin satışa sunulması veya kullanılması veya ithal edilmesi veya bu amaçlar için kişisel ihtiyaçtan başka hangi nedenle olursa olsun elde bulundurulması. 

Aynı Buluşa Hem Patent Hem De Faydalı Model Belgesi Verilebilir Mi?
Aynı buluş konusu için, birbirinden bağımsız olarak, patent ve faydalı model belgesi verilmez. Ancak, patent veya faydalı model belgesi verilmesi için yapılmış olan bir patent ya da faydalı model belgesi başvurusu, 551 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ilgili hükümlerine uygun olarak diğerine çevrilebilir.

Patentinizi Üçüncü Şahıslara Karşı Veya Başka Ülke Pazarlarına Karşı Nasıl Korursunuz?
Koruma olayı, fikirler için değil, fikir ürünleri için söz konusudur. İfade edilmemiş fikirler için bir koruma sözkonusu değil. Fikrinizi buluş tanımı kapsamına girecek şekilde oluşturmanız gerekir. Buluşunuzu/patentinizi izinsiz kullanan kişilere karşı tecavüz davası açarak; üretilen ürünlerin toplatılmasını, el konulmasını, işyerinin kapatılmasını ve mahkeme masrafları ile tazminatın ödenmesini sağlayabilirsiniz. Ayrıca mahkeme kararını, en yüksek tirajlı iki gazetede yayınlatabilirsiniz.

Öte yandan, sahip olduğunuz bir patentin başka ülkelerde korumasının olup olmadığını uluslararası patent veri tabanlarından ve/veya bu ülkelerdeki patent ofislerinden sorgulayarak öğrenebilirsiniz.

Patent/Faydalı Model Tescil Belgeleri Üzerindeki Tasarruflar/Değişiklikler Nelerdir,  Enstitü’ye Bildirilmesi Zorunlu Mudur?
Patent/faydalı model belgesi hakkı devredilebilir, lisans sözleşmesi yoluyla kiralanabilir, veraset yolu ile varislere intikal edebilir ya da rehin edilebilir. Patent/faydalı model belgesi üzerinde yapılan devir, lisans, veraset yoluyla intikal ve rehin gibi tasarruflarla, adres ve unvan değişikliklerinin üçüncü kişilere karşı bir hüküm ifade edebilmesi için, bunların patent siciline kayıt edilmesi gerekiyor. Bu  tür değişiklikleri Türk Patent Enstitüsü’ne bildirmek zorunluluğu bulunuyor.

Patent/Faydalı Model Haklarına İlişkin Hangi Cezalar Mevcut?
Patent hakları konusundaki ihlal ve tecavüz hallerine ilişkin suçlar üç ayrı grupta toplanıyor ve her biri için ayrı cezai hükümler uygulanıyor:

Birinci grup;

  • Kimlik bildiriminin gerçeğe aykırı olarak yapılması,
  • Patent koruması olduğunu belirten işaretin kaldırılması,
  • Haksız olarak patent başvurusu veya patent hakkı sahibi olarak kendini gösterme gibi durumlarda, üç yüz milyon liradan altı yüz milyon liraya (*) kadar ağır para cezası ve 1-2 yıl hapis cezası.

İkinci grup;

  • Patent korumasına ilişkin mevzuatın devir ve intikal, rehin ve haciz ile ilgili maddelerinde yazılı haklardan birini veya bu haklarla ilgili lisansı başkasına devretme veya verme veya rehin etme veya bu haklar üzerinde herhangi bir tasarrufta bulunulması,
  • Patent hakkının sahibi olmadığı veya koruma süresi bittiği veya herhangi bir nedenle  patent hakkının hükümsüzlüğü veya patent korumasından doğan hakkının sona ermesi durumlarında, hukuken korunan bir patent hakkı ile ilgili olduğu kanısını uyandırma, gibi durumlarda, altı yüz milyon liradan bir milyar liraya (*) kadar ağır para cezası ve 2-3 yıl hapis cezası.

Üçüncü grup;

  • Patent haklarına tecavüz durumunda, altı yüz milyon liradan bir milyar liraya (*) kadar ağır para cezası ve 2-4 yıl hapis cezası, ayrıca işyerinin kapatılması ve ticaretten men.

(*) 28.07.1999 tarih ve 4421 sayılı “Türk Ceza Kanunu ile Cezaların İnfazı Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile (Madde 4 b/9) 01.01.1994 ila 31.12.1998 tarihleri arasında yürürlüğe girmiş bulunan kanunlardaki para cezaları sekiz kat arttırılmıştır.

CEVAP VER